Tại sao Flappy Bird lại là khởi đầu cho "bức tranh" của các startup Việt Nam?

Tại sao Flappy Bird lại là khởi đầu cho "bức tranh" của các startup Việt Nam?

Đây là bài viết của Shara Tibken từ CNET trong một chuyến đi sang Việt Nam để tìm hiểu vì sao Flappy Bird lại là khởi đầu cho các startup Việt Nam và chính phủ Việt Nam đang cố gắng đầu tư, quan tâm đến doanh nghiệp như thế nào.


Trước khi thực hiện chuyến đi 19 giờ tới Việt Nam, tôi đi đến Tổng Lãnh sự quán Việt Nam, với 15 phút đi taxi đi từ văn phòng của CNET ở San Francisco, tôi tưởng tượng ra rằng nó giống như một cách thú vị để nhiệm vụ của tôi trở nên dễ dàng hơn - uống một vài ly và trò chuyện với một vài người, những người biết một hoặc hai điều về đất nước mà tôi sắp ghé thăm.

Tuy nhiên nơi tôi đến dường như là một cuộc họp của các viên chức Việt Nam, những startup Việt Nam và các nhà đầu tư “thiên thần” (angel investors) của Silicon Valley.

Lúc đầu, tôi vẫn chưa chắc chắc rằng mình đã đi lạc vào đâu. Nhưng tôi nhanh chóng biết được rằng tôi đã được mời tới quan sát một cuộc họp cho các viên chức Việt Nam tìm hiểu ở các nhà đầu tư “thiên thần” Mỹ về cách mà toàn bộ thế giới startup hoạt động ở Mỹ. Mục đích cuối cùng là để học theo những gì mà Silicon Valley đã làm rất tốt: Xây dựng Facebook hoặc Dropbox tiếp theo.

"Tôi mong muốn mang các nền văn hóa từ Silicon Valley vào Việt Nam" - Thạch Lê Anh người đứng đầu Vietnam Silicon Valley hay còn gọi là VSV, một tập đoàn gây quỹ và cố vấn cho các startup cho biết, "Chúng tôi muốn mang những nền văn hóa, những suy nghĩ và những mơ ước rất khác biệt vào Việt Nam".

VSV là một phần trong những nỗ lực rộng lớn của Việt Nam để đưa quốc gia này trở thành trung tâm của sự đổi mới và am hiểu về công nghệ. Đất nước này giờ đã là ngôi nhà chung cho một số công ty điện tử tiêu dùng lớn nhất thế giới - những người mang đến việc làm và những khoảng đầu tư khổng lồ. Nhưng Việt Nam muốn nhiều hơn: cung cấp nguồn lực để chế tạo TV và smartphones là chưa đủ; nước này muốn thúc đẩy việc tạo ra các startups “tỉ đô” mà có thể thay đổi thế giới và thúc đẩy nền kinh tế quốc gia.

"Chúng tôi đang triển khai các dự án để cố gắng khuyến khích các nhà đầu tư đầu tư vào các startup và những lĩnh vực kinh doanh còn trống ở Việt Nam", ông Trần Văn Tùng, thứ trưởng bộ khoa học và công nghệ Việt Nam, cho biết thông qua một thông dịch viên. "Chúng tôi muốn phát triển một hệ sinh thái, nơi mà nó sẽ thực sự hữu ích cho các nhà đầu tư và các “thiên thần”, để họ đóng góp các khoản đầu tư vào Việt Nam."

Việt Nam có thể thành công, nếu như quốc gia này có thể tìm ra con đường riêng của mình. Những quy định khắc khe và thường gây khó hiểu đã hạn chế các công ty trong nước, lạm phát vẫn còn là một thực tế. Đầu tư mạo hiểm là rất hiếm xãy ra, như các nhà đầu tư Việt thà đưa tiền của họ vào bất động sản còn hơn là đầu tư cho các startup. Và ở đây cũng không có một hệ sinh thái tốt cho các công ty tài trợ và mở rộng. Vì những điều như thế này, rất ít công ty Việt có thể vương ra khỏi khu vực Đông Nam Á và trở thành những công ty có tên tuổi.

Điều đó không có nghĩa là Việt Nam không cố gắng.

 

Không chỉ là một răng cưa trong bánh xe

 

Trong thập kỷ qua, Việt Nam đã mở rộng vượt ra ngoài lĩnh kinh doanh vực may mặc và cà phê truyền thống để trở thành một người chơi lớn trong chuỗi cung ứng sản xuất các thiết bị điện tử. Nhiều điện thoại thông minh của thế giới hiện đang được lắp ráp tại đây, và những gã khổng lồ như Samsung cũng đã phát triển các hoạt động của mình tại Việt Nam. Quốc gia này, vẫn đang được điều hành bởi một chính phủ Cộng sản đầy thận trọng, nhưng bây giờ họ đang cố gắng tìm hiểu cách để tiến xa hơn chứ không chỉ là một bánh răng trong bánh xe sản xuất.

Và VSV, một sáng kiến đầy tham vọng được hỗ trợ bởi chính phủ Việt Nam từ giữa năm 2013. Nó mang đến cho các nhà doanh nghiệp khoản tài trợ để đưa ý tưởng của mình vương ra khỏi mặt đất, giúp họ tạo những kế hoạch kinh doanh và kết nối với khách hàng và các nhà đầu tư tiềm năng.

Để học hỏi ở Mỹ, VSV cử 12 đại biểu đến từ Việt Nam - bao gồm cả Thứ trưởng Bộ khoa học và công nghệ - trong một "study tour" kéo dài suốt một tuần ở vùng vịnh San Francisco và New York. Chuyến đi với những buổi nói chuyện với các nhà đầu tư, các tập đoàn lớn và startup về cách để kêu gọi đầu tư ở các công ty Việt - và vai trò của chính phủ trong việc giúp đỡ và tài trợ cho họ. Chuyến đi này có thể nói là một chuyến thăm “trinh sát” cho những tour khác, một nhóm mà có cả người đứng đầu của Bộ Khoa học và công nghệ Việt Nam.

Sau khi kết thúc cuộc họp gần hai giờ tại San Francisco, tôi gặp lại Phạm Hồng Quất, Cục trưởng cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ. Tôi hỏi “Tại sao chính phủ muốn hỗ trợ cho các startup? Đó không phải là trái ngược với những gì chính phủ Việt đã đứng hay sao?

Ông hầu như không phản ứng với câu hỏi của tôi - ông ta rõ ràng đã bị hỏi điều này nhiều lần trước đây.

"Thế hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay, họ có những giấc mơ lớn và tham vọng trở thành doanh nhân thành đạt, bằng cách kiếm tiền từ công nghệ," Ông Quất cho biết. "Nó khác với cách truyền thống là trở thành một nhân viên cho một công ty lớn. Vì vậy, tôi muốn hỗ trợ cho họ."

 

"Mỗi người đều là một doanh nhân"

 

Đó là suy nghĩ cuối cùng của tôi khi tôi đến Việt Nam. "Mỗi người ở Việt Nam là một doanh nhân," nhiều hơn một người đã nói với tôi điều này trong thời gian tôi ở đó. Ngay cả Ted Osius, đại sứ Mỹ tại Việt Nam, cũng đã đã chỉ ra tinh thần kinh doanh và "năng động" của đất nước này. Tôi không cần phải nhìn xa hơn những block thức ăn đường phố tại Hà Nội hoặc hàng chục cửa hàng may tại Hội An ở miền Trung Việt Nam để hiểu điều này.

Trong vài năm trở lại đây, một làn sóng mới cho các startups và các doanh nghiệp đã xuất hiện tại Việt Nam. Hãy gọi đó là "Hiệu ứng flappy bird", tên từ một trò chơi di động được lan truyền vào năm ngoái trước khi nhà sáng tạo tại Hà Nội - Nguyễn Hà Đông - gỡ nó khỏi App Store của Apple vì "quá gây nghiện". Ở đỉnh cao của trò chơi, Đông đã kiếm được 50.000 USD một ngày - số tiền mà một công nhân Việt thông thường có thể kiếm được sau...30 năm.

"Không một startup nào của Việt Nam trong 10 năm qua có thể làm được một điều hoành tráng và huyền diệu" như sự thành công flappy bird, Đỗ Anh Minh, một biên tập viên của Tech In Asia blog, một trang web tin tức và một trong số ít các trang web Tiếng Anh theo dõi startup của người Việt, đã viết.

Các doanh nhân tôi đã gặp ở Việt Nam hoặc là ngưỡng mộ thành công của Đông hoặc chế giễu ứng dụng của anh ấy và cho rằng nó tầm thường và "một cái gì đó mà bất cứ developer nào cũng có thể làm được". Nhưng họ không thể không nói về nó. Flappy bird vẫn đứng như là minh chứng của một sản phẩm Việt vương ra toàn thế giới và nó đã làm như vậy rất nhanh chóng.

Một đêm thành công như flappy bird là ngoại lệ. Thậm chí nếu các công ty khác của Việt Nam đưa được sản phẩm của mình vào đất Mỹ, nó có thể sẽ không thành công sớm như thế.

"Việt Nam cần có thời gian", ông Phạm Hợp Phố, Phó Chủ tịch IDG Ventures Việt Nam, công ty đầu tư mạo hiểm đầu tiên tại Việt Nam cho biết. "Đây là một quốc gia làm giàu từ từ”

 

Khoảng cách ngân sách

 

Thế giới startup ở Mỹ là một mạng lưới phức tạp của các công ty đầu tư mạo hiểm, angel investors, crowdfunding và doanh nhân làm việc với nhau để đảm bảo các doanh nghiệp có được nguồn tài chính thích hợp. Lĩnh vực tài trợ của Việt Nam thì không thể so sánh nổi.

Khi IDG Ventures Việt Nam khai trương cửa hàng của họ với một quỹ trị giá 100 triệu USD vào năm 2004, họ phát hiện ra một số người dân không hề biết về các khái niệm của một quỹ đầu tư mạo hiểm. "Chúng tôi dịch từ 'venture capital' ra tiếng Việt," ông Phố nói. "Không có từ nào cho 'VC.' Rất nhiều người nghĩ rằng chúng tôi đã bán bảo hiểm vì nó phát âm tương tự như thế. "

Các công ty VC ở Việt Nam hiện nay phần lớn tập trung vào việc tài trợ các startups từ rất sơm. Nhưng đó là một thách thức cho các công ty khi họ trở nên lớn hơn và cần nhiều tiền hơn. Họ không có nhiều tùy chọn như ở các quốc gia phát triển.

Một phần của vấn đề với việc đảm bảo nguồn tài trợ tại Việt Nam là rất khó để có “cho ra” một thành công. Cho đến khi nó được mọi người biết đến hoặc bị thâu tóm, các nhà đầu tư không biết khi nào họ sẽ nhận được một lợi nhuận từ sự đầu tư của họ.

"Chúng ta tạo ra tiền bằng cách nào?" ông Phố nói. "Đó là một phần cần phải nói rõ ràng trong thời điểm hiện tại."

Khai thác các nhà đầu tư Hoa Kỳ là không dễ dàng đối với các công ty mà không cần kết nối với họ. "Nếu tôi đầu tư vào một công ty Việt Nam, tôi không biết bắt đầu từ đâu," Etienne Deffarges, chủ tịch của Harvard Business School Alumni Angels Association, cho biết trong sự kiện VSV ở San Francisco. "Tôi đã đến nước này, nhưng tôi không biết bất cứ điều gì về các startup ở Việt Nam."

 

Nâng cao hình ảnh của Việt Nam

 

Khiến nhà đầu tư Mỹ chú ý về Việt Nam là một lý do lớn trong chuyến viếng thăm của VSV. Nó đi cùng với hy vọng rằng các nhà đầu tư sẽ thoải mái hơn khi họ chi tiền.

"Thật sự khó khăn để tìm một nhà đầu tư và thuyết phục họ tin vào tầm nhìn và tham gia vào dự án của chúng tôi," Sarrie Bùi, người sẽ tham gia vào chương trình sắp tới của VSV, và cũng là người được sẽ tài trợ và hướng dẫn bới VSV, cô đã có một ý tưởng về một trang web thương mại điện điện tử giống như Etsy để kết nối các nhà sản xuất và artists trong khu vực Đông Nam Á với người mua trên toàn thế giới.

"Thương mại điện tử hiện nay là một trong những điều chính phủ quan tâm đến," cô nói. VSV sẽ giúp "về mặt kiến thức, làm thế nào để làm cho nó thực sự xảy ra."

Còn về việc các nhà đầu tư Mỹ có cảm thấy thoãi mái hay lo lắng bởi sự tham gia của chính phủ Việt Nam hay không thì lại là một câu hỏi hoàn toàn khác. Hầu hết các khoản đầu tư cho startups tại Việt Nam hiện nay đều đến từ các nước châu Á khác, chẳn hạn như Nhật Bản.

Khi nói đến sự tham gia của chính phủ trong các startups, có hai mô hình chính cần xem xét: phiên bản Mỹ - tức là phần lớn chính phủ sẽ “không can thiệp” vào; hoặc mô hình Trung Quốc - chính phủ hỗ trợ trực tiếp cho các startup. Đầu năm nay, Trung Quốc thành lập một quỹ đầu tư mạo hiểm của chính phủ với 6,5 tỉ USD để "hỗ trợ cho các startup non trẻ trong ngành công nghiệp mới nổi." Các quốc gia khác hiện nay chính phủ cũng đã hỗ trợ cho các công ty công nghệ cao bao gồm Israel, Nhật Bản và Hàn Quốc - tất cả những nơi mà công nghệ hiện đang bùng nổ.

Việt Nam được báo cáo là sẽ thiết lập một quỹ VC của riêng họ vào cuối năm nay, và VSV đưa ra khoảng tài trợ ít nhất 10.000 $ cho mỗi người tham gia chương trình của họ. Chính phủ cũng tài trợ cho việc ươm mầm tại các trường đại học, nhưng buổi hội thảo và các cuộc thi. Nhưng hiện nay chính phủ đang hướng theo mô hình lai - không hoàn toàn ủng hộ như Trung Quốc, nhưng cũng không hoàn toàn “không can thiệp” như người Mỹ.

Chính phủ cũng là một cái gì đó mà một số doanh nhân Việt Nam cho rằng đó như là một điều thiết yếu. Trước khi tham gia vào VSV, Nguyễn Ngọc Tuấn đã cố gắng để tìm nhà đầu tư khác cho trang web của mình để giúp công ty tuyển dụng nhân viên mới "nhưng không thành công vì họ cần một kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính, định giá công ty, và thật khá khó khăn để họ đánh giá công ty của chúng tôi tại thời điểm đó", anh nói. Anh Tuấn đã kết thúc khóa học bootcamp accelerator bốn tháng ở Hà Nội vào mùa hè năm ngoái, ở đây anh được học về cách để thực hiện một kế hoạch kinh doanh và thị trường hóa cho sản phẩm của mình, ban đầu được gọi là Astro Telligent nhưng đổi tên Jobwise.com.

VSV đã đầu tư $13,000 (10% cổ phần) trong công ty của anh (mặc dù anh Tuấn đã trả lại nhóm $3,000 để trang trải các chi phí trong bootcamp), và VSV đã kết nối anh với khách hàng lớn đầu tiên của anh ấy - Ngân hàng Quốc tế Việt Nam. Họ cũng giúp Tuấn tăng $80,000 sau khi bootcamp và được định giá $800.000.

"Vietnam Silicon Valley là rất tốt cho các startup", anh nói.

Để Việt Nam có thể đạt được mục tiêu là có 5.000 công ty công nghệ cao hoạt động vào năm 2020, họ vẫn còn một số việc phải làm. Tech in Asian ước tính số lượng hiện tại của startup là từ 1000 đến 2000, mặc dù rất khó để đánh giá. "Giả sử rằng Việt Nam bơm thêm hàng triệu đô la vào lĩnh vực này, thì số 5000 có thể đạt được," Do, một biên tập viên của trang web này cho biết. "Nếu không, nó chỉ là một ước mơ."

Bắt đầu từ một quỹ VC được nhà nước tài trợ lớn sẽ là một cách tốt tìm được thị trường. Và việc đảm bảo rằng chính phủ Việt Nam dành hàng triệu đô la cho các startups là một phần trong mục tiêu đến Mỹ của VSV. Họ hy vọng sẽ tăng lên 3 triệu đô la đầu tư trong 5 năm tiếp theo, và họ đang thúc đẩy chính phủ để hỗ trợ nhiều hơn trong việc ươm mần và nỗ lực nhiều hơn để giúp các startup.

TechElite, một startup 3 năm tuổi có một CEO tốt nghiệp từ Stanford vào năm 2012, là một trong những công ty Việt Nam hiếm khi được tài trợ từ 2 nhà đầu tư ”thiên thần” ở Silicon Valley. Nhưng công ty Hà Nội, họ tạo ra một hệ thống quản lý và bán vé sự kiện giống như Eventbrite, và họ đã tìm đến VSV khi họ cần nhiều tiền mặt hơn để phát triển ý tưởng mới của mình - WorkDone, phần mềm giúp công ty quản lý nhân viên của họ. Những người sáng lập đã tham gia chương trình tăng tốc của VSV vào năm ngoái và tiền của họ đã được nâng lên khoảng $350.000 tại một định giá 1,8 triệu đô la.

"Với VSV, chúng ta không cần phải quan tâm quá nhiều về việc gặp gỡ các nhà đầu tư, bởi vì họ có thể giúp đỡ chúng ta với rất nhiều người tiềm năng - những người có thể đầu tư", ông Phạm Kim Hùng, CEO – người đã trải qua 5 năm ở Silicon Valley trước khi quay về Việt Nam để đồng sáng lặp TechElite. "Chính phủ phải tham gia và hỗ trợ startup theo một cách nào đó. Nó rất quan trọng đối với startup ở Việt Nam."

Theo http://gamestudio.vn

 

Đánh giá bài blog này:
Những kĩ năng cần thiết để trở thành một S...
Quảng cáo in-game với mô hình free-to-play

Các bài viết liên quan